Jak sprawdzić, czy Twoja produkcja jest gotowa na automatyzację?
Słyszałeś, że firma z Twojej branży przygotowuje się do automatyzacji? A może konkurencja ma już ten etap za sobą? Zastanawiasz się, czy również rozpocząć przygotowania, żeby nie zostać w tyle.
Zanim jednak zainwestujesz w nowe technologie, warto odpowiedzieć sobie na jedno pytanie: czy Twoja produkcja jest gotowa na automatyzację? A jeśli nie, co trzeba poprawić, żeby inwestycja przyniosła oczekiwane efekty?
W tym artykule pokażę Ci, jak ocenić gotowość produkcji do automatyzacji i na co zwrócić uwagę, zanim podejmiesz decyzję o inwestycji.
Najważniejsze informacje
Zacznij od diagnozy procesu. Ustal, co naprawdę ogranicza wydajność produkcji, zanim zdecydujesz się na zakup nowych urządzeń.
Uporządkuj procesy i wprowadź standardy pracy. Stabilne, powtarzalne procesy ułatwiają wdrożenie automatyzacji i ograniczają ryzyko utrwalenia istniejących problemów.
Mierz efekty i określ cele inwestycji. Zbieraj dane o wydajności, jakości, przestojach i kosztach, aby ocenić, czy automatyzacja przynosi oczekiwane korzyści.
Przygotuj pracowników na zmianę. Zadbaj o komunikację, rozwój kompetencji i przygotowanie zespołu do nowych zadań.
Zaplanuj wdrożenie i sposób oceny rezultatów. Określ odpowiedzialności, harmonogram i wskaźniki, które pozwolą sprawdzić, czy inwestycja spełniła swoje założenia.
Po co automatyzacja?
Chęć dogonienia konkurencji to oczywiście niejedyny powód, dla którego firmy decydują się na automatyzację. Presja pojawia się również z innych stron. Rosnące koszty pracy i trudności z rekrutacją sprawiają, że właściciele firm coraz częściej wracają do tematu robotyzacji linii produkcyjnych.
Automatyzacja może też pomóc zwiększyć wydajność i skrócić czas produkcji. Jeśli firma ma klientów na swoje wyroby lub widzi realną szansę na zdobycie nowych zamówień, naturalnie zaczyna szukać sposobów na zwiększenie mocy produkcyjnych.
Warto jednak pamiętać, że automatyzacja nie zawsze jest najlepszym pierwszym krokiem. Zanim zainwestujemy w nowe maszyny czy roboty, warto sprawdzić, czy obecne procesy są dobrze zorganizowane i gdzie rzeczywiście tracimy czas oraz pieniądze. Czasem można osiągnąć znaczną poprawę dzięki usprawnieniu organizacji pracy, eliminacji przestojów czy skróceniu przezbrojeń, bez ponoszenia dużych nakładów inwestycyjnych.
Automatyzacja produkcji. Czy Twoja firma jest na nią gotowa?
Zanim zaczniesz zastanawiać się, którego robota kupić, sprawdź, czy Twoja produkcja jest gotowa na automatyzację. Od czego zacząć? Od diagnozy, czyli ustalenia, co tak naprawdę ogranicza wyniki Twojej firmy.
Być może głównym ograniczeniem jest praca operatora. A może na wyniki negatywnie wpływają częste i długie przezbrojenia? Czasem okazuje się, że wystarczy zmienić układ maszyn lub lepiej zorganizować przepływ produkcji, aby uzyskać wyższą wydajność. Problem może też leżeć w jakości materiałów lub ich terminowym dostarczaniu na stanowiska pracy.
Dlaczego taka diagnoza jest konieczna? Bez niej możesz zautomatyzować operację, która wcale nie jest głównym ograniczeniem całego systemu produkcyjnego. W efekcie zainwestujesz w nową technologię, ale nie uzyskasz oczekiwanej poprawy wyników. Dlatego przed podjęciem decyzji o automatyzacji warto najpierw przyjrzeć się całemu procesowi i ustalić, gdzie rzeczywiście tkwi problem.
Sprawdź, czy proces jest uporządkowany i powtarzalny
Jednym z warunków udanej automatyzacji są uporządkowane i powtarzalne procesy, oparte na jasno określonych standardach pracy. Jeśli w Twojej firmie pracownicy wykonują zadania według ustalonych zasad, a przebieg procesu jest przewidywalny, masz już za sobą ważny krok w kierunku automatyzacji.
Jeśli jednak sposób wykonywania pracy zależy głównie od indywidualnych przyzwyczajeń pracowników, warto najpierw uporządkować proces. Pomocne może być jego zmapowanie, określenie standardów pracy i zadbanie o ich przestrzeganie. Warto wykorzystać również narzędzia Lean Management, takie jak 5S, oraz przeanalizować proces pod kątem marnotrawstwa i możliwości usprawnień.
Dlaczego to takie ważne? Automatyzacja nie rozwiąże problemów wynikających z braku standardów czy nieuporządkowanej organizacji pracy. Jeśli proces jest niestabilny, przeniesienie go do zautomatyzowanego środowiska może jedynie utrwalić istniejące problemy.
Czy potrafisz zmierzyć efekty?
Aby ocenić, czy automatyzacja przyniosła oczekiwane rezultaty, warto znać stan produkcji jeszcze przed inwestycją. Zmierz na przykład czas cyklu, poziom braków, częstotliwość przestojów, wydajność procesu, efektywność pracy magazynu, koszty produkcji, a nawet satysfakcję pracowników.
Jeśli regularnie zbierasz i analizujesz te dane, łatwiej ocenisz, czy inwestycja była uzasadniona i jakie przyniosła korzyści. Będziesz też w stanie sprawdzić, czy osiągnięte oszczędności i wzrost wydajności pozwalają na zwrot poniesionych nakładów oraz w jakim czasie może on nastąpić.
W Lean Management punktem wyjścia do doskonalenia jest pomiar i ocena aktualnej sytuacji. Bez danych trudno rzetelnie ocenić, czy wprowadzone zmiany rzeczywiście poprawiły wyniki.
Czy zespół jest przygotowany na zmianę?
Automatyzacja zmienia sposób wykonywania pracy, zakres obowiązków i wymagane kompetencje. Warto uwzględnić te kwestie już na etapie planowania zakupu nowych urządzeń, aby odpowiednio przygotować operatorów, liderów i kadrę zarządzającą do pracy w nowych warunkach.
Istotna jest również właściwa komunikacja. Pracownicy mogą obawiać się, że automatyzacja oznacza redukcję zatrudnienia. Takie obawy mogą prowadzić do oporu wobec zmian, utrudniać wdrożenie, a w konsekwencji opóźniać osiągnięcie zakładanych korzyści z inwestycji.
Otwarta komunikacja i przygotowanie pracowników do nowych zadań pomagają sprawniej przeprowadzić wdrożenie i utrzymać ciągłość produkcji. Dlatego już na początku warto wyjaśnić zespołowi, jaki jest cel automatyzacji, jak zmieni się organizacja pracy i jakie kompetencje będą potrzebne.
Jak ocenić gotowość swojej produkcji do automatyzacji?
Przeczytaj poniższe stwierdzenia i zaznacz odpowiedź, która najlepiej opisuje sytuację w Twojej firmie. Jeśli choć przy jednym stwierdzeniu nie możesz zaznaczyć zdecydowanego „Tak”, warto przyjrzeć się temu obszarowi przed podjęciem decyzji o inwestycji.
| Stwierdzenie | Tak | Częściowo tak | Nie |
| Znamy główne ograniczenia procesu i ich przyczyny. | ☐ | ☐ | ☐ |
| Mamy ustalone standardy pracy i kontrolujemy ich przestrzeganie. | ☐ | ☐ | ☐ |
| Mierzymy wydajność, jakość i przestoje. | ☐ | ☐ | ☐ |
| Wiemy, jaki konkretny problem ma rozwiązać automatyzacja. | ☐ | ☐ | ☐ |
| Zespół rozumie planowane zmiany i ma możliwość zdobycia potrzebnych kompetencji. | ☐ | ☐ | ☐ |
| Mamy plan wdrożenia, określone odpowiedzialności i sposób mierzenia efektów. | ☐ | ☐ | ☐ |
Powyższa lista nie zastępuje pełnej analizy technicznej i biznesowej. Ma pomóc rozpoznać obszary, które wymagają przygotowania przed podjęciem decyzji inwestycyjnej. Im więcej odpowiedzi „Nie” lub „Częściowo tak”, tym więcej kwestii warto wyjaśnić i uporządkować przed rozpoczęciem automatyzacji.
Najpierw sprawdź proces, potem inwestuj w technologię
Przygotowanie produkcji do automatyzacji to przede wszystkim sposób na ograniczenie ryzyka nietrafionej inwestycji. Jeśli w procesie występują błędy, przestoje lub problemy organizacyjne, samo wdrożenie nowych technologii nie sprawi, że znikną. Dlatego przed zakupem urządzeń warto sprawdzić, co ogranicza wyniki Twojej produkcji i jakie działania przyniosą największą poprawę.
Planujesz automatyzację i chcesz mieć pewność, że Twoja firma jest na nią przygotowana? Porozmawiaj z Lean To Win. Pomagamy firmom produkcyjnym diagnozować problemy, usprawniać procesy i przygotowywać organizację do wdrażania nowych technologii. Wspólnie określimy, co warto poprawić przed inwestycją i jak zwiększyć szanse na osiągnięcie zakładanych efektów.
Skontaktuj się z nami i umów bezpłatną konsultację. Sprawdźmy, jak przygotować Twoją produkcję do automatyzacji.
O autorze
Kamil Radom – Wiceprezes i Konsultant Strategiczny Lean, współtwórca Kokpitu Zarządzania Biznesem oraz aplikacji Heartly. Koncentruje się na skutecznym angażowaniu zespołów w procesy standaryzacji oraz implementacji rozwiązań generujących mierzalne korzyści dla organizacji.
Współpracował m.in. z takimi firmami jak KGHM, Inglot, Santander, Booksy, Amber Glass, Luxon LED, PESA czy PERN.
Wykładowca Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Akademii WSB oraz Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
1. Jak sprawdzić, czy produkcja jest gotowa na automatyzację?
Warto zacząć od analizy procesów produkcyjnych, identyfikacji głównych ograniczeń i sprawdzenia, czy praca jest wykonywana według ustalonych standardów. Należy również ocenić dostępność danych o wydajności, jakości i przestojach oraz przygotowanie pracowników do zmian.
2. Dlaczego warto usprawnić procesy przed automatyzacją?
Automatyzacja nie rozwiązuje automatycznie problemów organizacyjnych ani jakościowych. Jeśli proces jest niestabilny, występują częste przestoje lub brakuje standardów pracy, nowe urządzenia mogą nie przynieść oczekiwanych rezultatów. Usprawnienie procesu pozwala lepiej wykorzystać możliwości technologii.
3. Jakie procesy w firmie produkcyjnej warto automatyzować?
Warto rozważyć automatyzację procesów, w których występują powtarzalne czynności, duże obciążenie pracą ręczną, problemy z jakością lub ograniczenia wydajności. Przed wyborem rozwiązania należy jednak sprawdzić, czy źródłem problemu jest rzeczywiście sposób wykonywania danej operacji, czy na przykład organizacja przepływu materiałów lub częste przezbrojenia.
4. Jak przygotować pracowników do automatyzacji produkcji?
Należy odpowiednio wcześnie poinformować zespół o celach planowanych zmian i ich wpływie na organizację pracy. Ważne jest również określenie nowych obowiązków, zapewnienie szkoleń oraz rozwijanie kompetencji potrzebnych do obsługi urządzeń i rozwiązywania problemów.
5. Jak ocenić, czy inwestycja w automatyzację się opłaciła?
Przed wdrożeniem warto określić cele i zmierzyć aktualne wyniki produkcji. Po uruchomieniu rozwiązania należy porównać dane, takie jak wydajność, czas cyklu, liczba braków, częstotliwość przestojów i koszty procesu. Na tej podstawie można ocenić osiągnięte korzyści oraz czas zwrotu z inwestycji.