Lean bez Tajemnic: Odcinek 3 — Nemawashi, czyli sztuka budowania zgody zanim powiesz “działamy”

W wielu firmach zmiana oznacza chaos. Nowy pomysł? Świetnie, ale zanim przejdzie przez wszystkie działy, komitety i opinie, traci impet. A jeśli zostanie przeforsowany z góry, budzi opór. W efekcie ludzie „robią, bo muszą”, ale bez przekonania — i bez efektów.

W japońskim podejściu do zarządzania jest na to sposób: Nemawashi. To metoda, która uczy, że zanim coś zasiejesz, musisz przygotować grunt.

Czym jest Nemawashi?

Nemawashi (z jap. „przygotowanie korzeni”) w dosłownym znaczeniu odnosi się do ogrodnictwa — to proces podcinania i zabezpieczania korzeni drzewa przed jego przesadzeniem. W zarządzaniu chodzi o to samo: o przygotowanie ludzi i organizacji na zmianę, zanim ta oficjalnie się wydarzy. W praktyce oznacza to nieformalne rozmowy z kluczowymi osobami, jeszcze przed ogłoszeniem decyzji, by poznać ich perspektywę, zebrać opinie i zbudować poparcie.

Nie chodzi tu o politykowanie czy chodzenie „na około”. Chodzi o świadome zaangażowanie ludzi w zmianę na etapie planowania, by kiedy przyjdzie czas na decyzję, nie była ona dla nikogo zaskoczeniem.

Jak wygląda Nemawashi w praktyce?

Wyobraźmy sobie, że kierownik produkcji chce wdrożyć nowy system zarządzania harmonogramem zmian. Zamiast po prostu ogłosić nowy proces i czekać na reakcję załogi, kierownik spotyka się wcześniej z brygadzistami, liderami zmian i działem planowania. Pokazuje założenia, pyta o zdanie, słucha obaw. Niektóre z uwag uwzględnia, inne wyjaśnia, część zapisuje do dalszej dyskusji.

Kiedy więc dochodzi do wdrożenia, większość ludzi nie tylko wie, co się wydarzy, ale czuje, że miała wpływ na ostateczny kształt zmiany.

Dlaczego Nemawashi działa?

Nemawashi działa, bo buduje zgodę zanim pojawi się opór. To, co może wydawać się powolne na początku, w dłuższej perspektywie przyspiesza wdrożenie i ogranicza frustrację. To także sposób na wzmacnianie zaangażowania i odpowiedzialności — ludzie chętniej wspierają to, co współtworzyli.

To podejście szczególnie dobrze sprawdza się w środowiskach, gdzie zmiany są częste i obejmują wiele działów — w firmach produkcyjnych, usługowych, w IT, a także w instytucjach publicznych.

Na zakończenie

Nemawashi przypomina, że lean management to nie tylko twarde narzędzia, ale również kultura współpracy, rozmowy i szacunku. Zmiana nie zaczyna się od decyzji — zaczyna się od rozmowy.

Jeśli chcesz porozmawiać o tym, jak wykorzystać Nemawashi lub inne narzędzia lean w Twojej organizacji, zapraszam na bezpłatne konsultacje z zakresu lean management. Pomogę dobrać podejście dopasowane do Twojej firmy, ludzi i celów, które naprawdę chcesz osiągnąć.