Lean bez Tajemnic: Odcinek 8 — Wykres Yamazumi, czyli jak zrównoważyć pracę zanim pojawi się problem

Czasem nie trzeba więcej ludzi, maszyn ani godzin pracy. Wystarczy inaczej rozłożyć to, co już mamy. W lean management do tego właśnie służy Yamazumi — narzędzie, które wizualizuje obciążenie pracą na poziomie stanowisk lub operacji.

To sposób na to, by zobaczyć nierównowagę, zanim przekształci się w przestoje, wąskie gardła lub frustrację zespołu.

Czym jest Yamazumi?

Yamazumi to japońskie słowo oznaczające „stos” lub „nagromadzenie”. W praktyce lean to wykres słupkowy, który pokazuje, ile czasu zajmują poszczególne czynności wykonywane na danym stanowisku, linii lub etapie procesu.

Każdy słupek reprezentuje jedno stanowisko lub jedną osobę, a jego wysokość pokazuje całkowite obciążenie. Poszczególne kolory lub segmenty wskazują konkretne czynności wchodzące w skład tego czasu. Dzięki temu można łatwo zauważyć, gdzie:

• ktoś jest przeciążony,
• ktoś ma niewykorzystany czas,
• a gdzie pojawiają się niepotrzebne przestoje lub marnotrawstwo.

Dlaczego warto korzystać z wykresu Yamazumi?

Wiele problemów organizacyjnych wynika nie z braku zasobów, ale z ich nierównomiernego rozłożenia. Jedna osoba lub maszyna jest stale obciążona ponad normę, podczas gdy inne działają na pół gwizdka. To z czasem prowadzi do opóźnień, błędów, a także do napięć w zespole.

Yamazumi pozwala to zobaczyć — czarno na białym.
Zamiast opierać się na intuicji lub skargach, masz konkretne dane i obrazowy sposób ich przedstawienia. Co ważne, wykres Yamazumi nie służy do „ścigania” ludzi, tylko do wspólnego poszukiwania lepszej równowagi pracy.

To idealne narzędzie wspierające:

• optymalizację stanowisk,
• standaryzację pracy,
• eliminację marnotrawstwa (muda),
• skracanie czasu cyklu.

Yamazumi a takt time

W dojrzałym środowisku lean wykres Yamazumi często zestawiany jest z takt time — czyli tempem, w jakim powinien być realizowany proces, by zaspokoić zapotrzebowanie klienta. Dzięki temu można od razu zobaczyć, które stanowiska przekraczają dostępny czas, a które mają zapas.

To bardzo przydatne przy wdrażaniu pracy standaryzowanej, budowaniu komórek produkcyjnych (cell work), a także w usługach czy logistyce.

Na zakończenie

Yamazumi to narzędzie, które odsłania to, czego często nie widać gołym okiem — nierównowagę. A to właśnie ona najczęściej stoi na drodze do lepszego przepływu, większej wydajności i bardziej zrównoważonej pracy zespołu.

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak stworzyć wykres Yamazumi dla swojego procesu i wykorzystać go do realnej poprawy, zapraszam na bezpłatne konsultacje z zakresu lean management. Pomogę przełożyć dane na działanie — i uporządkować procesy tam, gdzie dziś panuje chaos.